İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesine göre iş kazası:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
- Görevli olarak başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında
meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence ya da ruhen engelli hale getiren olaydır.
İş Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler
1. Acil Müdahale ve Tedavi
Öncelikle sağlık durumunuzun kontrol altına alınması gerekir. 112 Acil aranmalı veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
2. SGK Bildirimi
İş kazası, 3 iş günü içinde işveren tarafından SGK'ya bildirilmelidir. Bildirilmemesi halinde işverene idari para cezası uygulanır.
3. Delillerin Toplanması
- Kaza yerinin fotoğraflanması
- Tanık ifadelerinin alınması
- Güvenlik kamerası kayıtlarının temini
- Tüm tıbbi belgelerin saklanması
İşverenin Sorumluluğu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre işveren:
- Çalışanlara iş güvenliği eğitimi vermek
- Kişisel koruyucu donanım sağlamak
- Risk değerlendirmesi yapmak
- İş güvenliği uzmanı bulundurmak
- Acil durum planı hazırlamak
zorundadır. Bu yükümlülüklerin ihlali, işverenin kusur sorumluluğunu doğurur.
İş Kazası Tazminat Türleri
1. Maddi Tazminat
Maddi tazminat kapsamında talep edilebilecek kalemler:
- Tedavi giderleri: SGK tarafından karşılanmayan tüm sağlık harcamaları
- Çalışma gücü kaybı tazminatı: Sürekli veya geçici iş göremezlik
- Bakıcı giderleri: Sürekli bakıma muhtaç hale gelinmesi durumunda
- Kazanç kaybı: Çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı
2. Manevi Tazminat
Kaza sonucu yaşanan acı, elem ve ıstırap için talep edilir. Manevi tazminat miktarı:
- Olayın ağırlığı
- Kusur oranları
- Maluliyet derecesi
- Tarafların ekonomik durumu
gibi kriterler dikkate alınarak belirlenir.
3. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
İş kazası sonucu ölüm halinde, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve anne-baba tarafından talep edilebilir.
Tazminat Hesaplama Kriterleri
İş kazası tazminatı hesaplanırken kullanılan faktörler:
- Maluliyet oranı: Sağlık Kurulu tarafından belirlenir
- Yaş: Bakiye ömür hesaplamasında kullanılır
- Aylık gelir: Asgari ücret veya gerçek kazanç
- Kusur oranı: İşveren ve işçinin kusur payları
- SGK ödemeleri: Bağlanan gelirler düşülür
İş Kazası Davası Süreci
Dava Açma Süresi (Zamanaşımı)
İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi 10 yıldır. Süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren başlar.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş kazası davaları İş Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme:
- İşverenin ikametgahının bulunduğu yer
- İşyerinin bulunduğu yer
- Kazanın meydana geldiği yer
mahkemelerinden biri olabilir.
Arabuluculuk Zorunluluğu
İş kazası davalarında dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılması gerekir. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilebilir.
Ankara'da İş Kazası Davaları
Ankara'da iş kazası davaları Ankara İş Mahkemelerinde görülür. Çankaya, Yenimahalle, Keçiören, Etimesgut, Mamak ve Sincan gibi ilçelerde yaşanan iş kazaları için Ankara Adliyesi'ndeki İş Mahkemeleri yetkilidir.
Sık Sorulan Sorular
SGK'dan gelir bağlandı, ayrıca tazminat alabilir miyim?
Evet, SGK ödemeleri tazminattan düşülse de aradaki fark için dava açılabilir.
Sigortalı değildim, tazminat alabilir miyim?
Evet, sigortasız çalışanlar da işverenden tazminat talep edebilir.
İş kazası davası ne kadar sürer?
Ortalama 1-2 yıl sürmektedir. Bilirkişi raporları ve itirazlar süreci uzatabilir.